Ăn gì, ăn ở đâu tại Malta: từ quầy pastizzi đến nhà hàng cao cấp

Muốn ăn ngon ở Malta, hãy chia bữa ăn theo ba tầng: buổi sáng và bữa xế ở quầy pastizzi hay tiệm bánh, bữa trưa ở quán gia đình hoặc quán hải sản ven cảng, và dành một tối cho nhà hàng cao cấp ở Valletta, Mdina hoặc khu St Julian's. Đảo nhỏ nên bạn có thể ăn xuyên các tầng đó chỉ trong vài ngày mà không phải di chuyển xa. Bài này không đưa ra bảng xếp hạng nhà hàng (quán đổi chủ, đổi đầu bếp rất nhanh), mà giúp bạn biết nên tìm loại quán nào, ở khu nào và gọi món gì cho đúng.

Bức tranh ẩm thực Malta trong một đoạn

Bếp Malta là sự pha trộn của Sicily, Bắc Phi, Anh và nguồn nguyên liệu biển Địa Trung Hải. Bạn sẽ thấy mì Ý và pizza ở khắp nơi, nhưng món địa phương thật sự là thỏ hầm, cá lampuki theo mùa, bánh mì giòn phết cà chua, pho mát cừu nhỏ của Gozo và các loại bánh nướng nhân ricotta. Nếu chưa quen tên món, hãy xem trước danh sách trong bài các món truyền thống Malta nên thử để gọi món tự tin hơn.

Từ năm 2020, Michelin bắt đầu có cẩm nang riêng cho Malta, nên ở tầng cao cấp bạn có một nguồn tham khảo đáng tin để chọn quán. Ở tầng bình dân thì kinh nghiệm truyền miệng và hàng người xếp hàng trước cửa vẫn là chỉ dẫn tốt nhất.

Tầng 1: ăn đường phố và quầy bánh

Pastizzi, qassatat và bánh mì kẹp

Pastizzi là bánh ngàn lớp hình thoi nhân ricotta hoặc đậu Hà Lan nghiền, bán ở các tiệm gọi là pastizzeria. Đây là món ăn sáng, ăn xế và ăn khuya của người Malta, giá rất rẻ so với mặt bằng châu Âu. Qassatat là bánh tròn bột giòn hơn, cùng loại nhân. Ở Rabat có một tiệm pastizzi lâu đời mở đến khuya, người địa phương thường ghé sau buổi tối ở Mdina.

Ftira là bánh mì dẹt kẹp cá ngừ, ô liu, cà chua, nụ bạch hoa và đậu; ở Gozo, ftira còn có kiểu nướng giống pizza mỏng với khoai tây lát. Ħobż biż-żejt là lát bánh mì phết cà chua nghiền (kunserva), dầu ô liu và nhân tương tự, rất hợp làm bữa trưa nhẹ trước khi đi biển.

Mẹo ăn đường phố

• Tiệm bánh bán chạy nhất vào buổi sáng, bánh vừa ra lò. Chiều muộn nhiều tiệm hết hàng.
• Mang theo tiền mặt lẻ: quầy nhỏ có thể không nhận thẻ cho khoản tiền rất nhỏ.
• Pastizzi khá ngấy, hai cái là đủ cho một bữa xế.
• Ăn kèm một chai Kinnie, nước ngọt cam đắng của Malta, để biết vị địa phương.

Tầng 2: quán gia đình và quán hải sản

Đây là tầng đáng tiền nhất. Quán gia đình (người Malta hay gọi là "ristorant" hoặc đơn giản là quán ở quảng trường làng) phục vụ thỏ hầm rượu vang, bragioli (thịt bò cuộn), mì nướng imqarrun và súp cá aljotta. Khẩu phần thường lớn, bạn có thể gọi một món chính và chia món khai vị.

Với hải sản, hãy tới các làng ven biển. Marsaxlokk có dãy nhà hàng cá dọc cảng, đặc biệt đông vào trưa Chủ nhật; nếu muốn biết nên đến lúc nào, đọc thêm phần về chợ Chủ nhật và làng chài Marsaxlokk. Xlendi và Marsalforn ở Gozo cũng là nơi ăn cá bên mép nước, giá thường mềm hơn khu du lịch St Julian's.

Cách gọi cá mà không bị bất ngờ

Nhiều quán bày cá tươi trên khay đá để bạn chọn, rồi tính tiền theo cân. Hãy hỏi rõ giá theo kg và ước lượng con cá nặng bao nhiêu trước khi đồng ý. Hỏi "cá hôm nay đánh ở đâu" cũng là cách tự nhiên để biết món nào là cá địa phương. Lampuki (cá dorado) có mùa từ cuối hè đến cuối năm, ngoài mùa thì nhiều khả năng là cá đông lạnh.

Tầng 3: fine dining và nhà hàng có tầm nhìn

Valletta là nơi tập trung nhiều nhà hàng cao cấp nhất, phần lớn nằm trong những ngôi nhà đá cổ, có hầm vòm hoặc sân thượng nhìn ra Grand Harbour. Mdina có vài nhà hàng trong cung điện cũ, đẹp nhất vào buổi tối khi thành phố vắng khách. Khu St Julian's và Sliema có lựa chọn hiện đại, nhiều nhà hàng trong khách sạn lớn.

Thực đơn nếm thử (tasting menu) thường xoay quanh nguyên liệu Malta được làm lại theo lối hiện đại: thỏ, cá đá, pho mát gbejniet, mật ong, rau củ vùng đất đá. Nếu bạn chỉ có một tối để tiêu nhiều tiền, hãy chọn quán có thực đơn dùng nguyên liệu địa phương thay vì một nhà hàng Ý mà bạn có thể ăn ở bất cứ đâu.

Đặt bàn và trang phục

• Mùa hè và cuối tuần nên đặt bàn trước vài ngày, đặc biệt với quán có sân thượng.
• Không cần vest, nhưng trang phục lịch sự kiểu smart casual là phù hợp; tránh đồ đi biển.
• Hỏi trước nếu bạn có dị ứng: bếp cao cấp thường điều chỉnh được nếu báo sớm.

So sánh nhanh ba tầng

Ăn theo khu vực: nên tìm gì ở đâu

• Valletta: quán rượu vang nhỏ trên Strait Street, nhà hàng cao cấp trong nhà đá cổ, quán cà phê lâu đời trên Republic Street.
• Sliema, St Julian's: đa dạng nhất, từ chuỗi quốc tế, sushi, đồ Á đến nhà hàng khách sạn. Tiện nhưng giá cao hơn mặt bằng.
• Mdina, Rabat: trà bánh ngọt trên tường thành Mdina, pastizzi ở Rabat, bữa tối trong cung điện cổ.
• Marsaxlokk: hải sản, nhất là trưa Chủ nhật.
• Gozo: quán làng ở Xagħra, Nadur; cá ở Xlendi; ftira Gozo và pho mát gbejniet.

Người Việt thèm đồ Á có thể tìm quán Trung, Thái, Nhật quanh St Julian's và Gżira. Món Việt hiếm hơn, đừng kỳ vọng nhiều. Nếu bạn quen với văn hóa ăn vỉa hè rất nhộn nhịp như ở các con phố ẩm thực đêm của Bangkok, hãy chuẩn bị tinh thần: đồ ăn đường phố Malta chủ yếu là tiệm bánh và xe bán đồ ăn nhanh, không phải chợ đêm.

Giờ ăn, tiền tip và thanh toán

Người Malta ăn trưa khoảng 12h30 đến 14h30 và ăn tối từ khoảng 19h30. Nhiều quán gia đình nghỉ giữa chiều, nên đừng đi tìm bữa trưa lúc 16h. Mùa hè, nhiều người ăn tối muộn hơn để tránh nóng.

Tiền tip không bắt buộc. Nếu hóa đơn không có phí phục vụ, để lại khoảng 5–10% khi hài lòng là cách phổ biến. Thẻ được nhận rộng rãi ở nhà hàng, nhưng nên hỏi trước ở quán nhỏ. Hóa đơn đã gồm thuế giá trị gia tăng; một số quán ở khu du lịch tính thêm phí bánh mì hoặc phí chỗ ngồi ngoài trời, bạn có thể hỏi trước khi gọi.

Nước máy ở Malta an toàn nhưng là nước khử muối nên vị hơi lạ; phần lớn quán sẽ mời nước đóng chai và tính tiền. Rượu vang địa phương thường rẻ hơn vang nhập khẩu, đáng gọi thử ít nhất một lần.

Lịch ăn gợi ý cho chuyến 3 ngày

1. Ngày 1, Valletta: sáng pastizzi và cà phê, trưa ħobż biż-żejt trong vườn Upper Barrakka, tối nhà hàng trong nhà đá cổ.
2. Ngày 2, phía nam: trưa cá ở Marsaxlokk, chiều ăn kem ở Sliema, tối quán gia đình với thỏ hầm.
3. Ngày 3, Gozo: trưa ftira Gozo và gbejniet, tối hải sản ở Xlendi trước chuyến phà về.