Carnival Malta: truyền thống hóa trang, xe hoa và bánh prinjolata

Carnival (Karnival ta' Malta) là lễ hội hóa trang diễn ra trong những ngày ngay trước Thứ Tư Lễ Tro, mở đầu Mùa Chay, nên thường rơi vào tháng 2 hoặc đầu tháng 3. Trung tâm lễ hội là Valletta và Floriana với diễu hành xe hoa khổng lồ, đoàn múa hóa trang và cuộc thi trang phục; còn ở Gozo, làng Nadur nổi tiếng với carnival tự phát, mang tính châm biếm và hơi "đen tối". Nếu bạn đến Malta vào mùa đông, đây là dịp hiếm hoi thấy đảo náo nhiệt như mùa hè.

Lịch sử: từ thời hiệp sĩ đến ngày nay

Carnival có mặt ở Malta từ thế kỷ 15 và phát triển mạnh dưới thời các Hiệp sĩ dòng Thánh John, những người mang theo truyền thống lễ hội từ các nước châu Âu Công giáo. Thời đó có những cuộc thi đấu, khiêu vũ và trò "kukkanja", khi người dân tranh nhau đồ ăn treo trên cột. Bạn có thể đọc thêm bối cảnh trong bài lịch sử Hiệp sĩ Malta.

Qua thời thuộc Anh và sau độc lập, carnival dần trở thành lễ hội cộng đồng với xe hoa do các nhóm và câu lạc bộ dựng, đoàn vũ công hóa trang luyện tập nhiều tháng. Tinh thần châm biếm luôn có mặt: các nhân vật chính trị, sự kiện trong năm thường bị "nhại" trên xe hoa và mặt nạ.

Ba kiểu carnival bạn có thể gặp

Carnival ở Valletta và Floriana

Lễ hội chính kéo dài khoảng 5 ngày, từ thứ Năm hoặc thứ Sáu đến thứ Ba trước Lễ Tro. Các hoạt động chính:

• Diễu hành xe hoa: những mô hình nhân vật khổng lồ, nhiều màu, có bộ phận cử động, đi qua các phố chính.
• Đoàn múa hóa trang: hàng chục đến hàng trăm vũ công mặc trang phục lấp lánh, múa theo nhạc đã biên đạo, thi với nhau.
• Trẻ em hóa trang: các ngày đầu tuần thường có nhiều trẻ em mặc đồ siêu anh hùng, công chúa, đi cùng gia đình.
• Đêm khép lại: tối thứ Ba là buổi diễu hành cuối cùng trước khi Mùa Chay bắt đầu.

Những năm gần đây, một phần lễ hội (khu xe hoa, khán đài) được bố trí ở Floriana, ngay ngoài cổng thành Valletta, để có không gian rộng hơn. Hãy xem chương trình cụ thể của năm trên trang lịch sự kiện văn hóa của Malta trước khi đi.

Carnival Nadur: mặt khác của lễ hội

Ở làng Nadur trên Gozo, carnival không có kịch bản. Người dân và khách tự hóa trang theo đủ kiểu, nhiều người trùm kín mặt, dùng đồ cũ, váy, bao tải, mặt nạ tự làm. Chủ đề thường là châm biếm chính trị, tôn giáo, xã hội. Đêm lễ chính đông nghịt, ồn ào và kéo dài tới khuya.

Nếu đi Nadur, hãy chuẩn bị:

• Phà đông hơn bình thường vào cuối tuần carnival; đi sớm và tính giờ phà về.
• Một bộ hóa trang đơn giản giúp bạn hòa nhập hơn là đứng nhìn.
• Một số tiết mục mang nội dung người lớn; cân nhắc nếu đi cùng trẻ em.

Để lên lộ trình sang đảo, xem cẩm nang du lịch Gozo.

Món ăn mùa carnival

Prinjolata

Prinjolata là bánh đặc trưng nhất: một khối bánh xốp xếp thành hình vòm, phủ kem bơ, hạt thông, sô-cô-la và anh đào ngâm. Tên bánh lấy từ "pinjoli", nghĩa là hạt thông. Bánh chỉ bán trong mùa carnival ở các tiệm bánh khắp đảo.

Perlini và các món khác

Perlini là kẹo hạnh nhân bọc đường nhiều màu, thường thấy ở quầy hàng carnival. Ngoài ra là bánh rán, kẹo bông và các món ăn vặt đường phố. Muốn biết thêm các món bánh ngọt khác theo mùa của Malta, xem bài món ăn truyền thống Malta.

Mẹo tham dự cho du khách

1. Đặt phòng sớm: carnival trùng kỳ nghỉ học ở Malta, Valletta và Floriana khá đông.
2. Đi xe buýt: đường vào Valletta bị hạn chế, bến xe buýt ở ngay cổng thành nên rất tiện.
3. Chọn chỗ đứng: khán đài có thể cần vé; đứng dọc tuyến đường diễu hành thì miễn phí nhưng phải đến sớm.
4. Mang áo khoác: tối tháng 2 có gió lạnh và có thể mưa.
5. Trẻ em: buổi chiều phù hợp hơn buổi tối; giữ trẻ gần bên khi đông.
6. Chụp ảnh: vũ công thường vui vẻ tạo dáng sau tiết mục, hỏi trước khi chụp cận cảnh.

Trang phục và mặt nạ: tự chuẩn bị thế nào

Du khách không bắt buộc hóa trang, nhưng một chiếc mặt nạ hoặc phụ kiện đơn giản sẽ giúp bạn hòa vào không khí. Các cửa hàng ở Valletta, Sliema và các tiệm bán đồ lễ hội bày bán mặt nạ, tóc giả, áo choàng trong mùa carnival. Với Nadur, càng tự chế, càng "lạ" càng tốt: người dân hay dùng ga trải giường, áo cũ, thú nhồi bông hay vật dụng gia đình để tạo nhân vật. Hãy tránh những bộ trang phục có thể gây xúc phạm tôn giáo hoặc chủng tộc; dù carnival mang tính châm biếm, đây vẫn là lễ hội của cộng đồng Công giáo địa phương.

Carnival và lịch du lịch mùa đông

Ngoài carnival, tháng 2 còn có lễ Đắm tàu của Thánh Phaolô ở Valletta ngày 10/2. Thời tiết ôn hòa, ít khách, giá phòng thấp hơn mùa hè, phù hợp kết hợp tham quan bảo tàng, đền cổ và đi bộ đường dài. Biển còn lạnh nên không phải thời điểm tắm biển, trừ khi bạn thích nước lạnh.

Nếu chuyến đi rơi vào mùa hè thay vì mùa đông, không khí lễ hội tương tự sẽ đến từ các festa làng với pháo hoa và ban nhạc mỗi cuối tuần.